عیار طلا و خلوص آن چگونه محاسبه می‌شود؟

بازدید: 12 بازدید

روی یک قطعه طلا ممکن است «۱۸ عیار»، «۷۵۰» یا «۹۹۵» ببینید. این عددها به سهم طلا در وزن فلز اشاره دارند، اما همگی با یک مقیاس نوشته نشده‌اند. عیار، سهم طلا را از ۲۴ قسمت بیان می‌کند؛ عدد خلوص یا فایننس، سهم طلا را از ۱۰۰۰ قسمت. برای نمونه، طلای ۱۸ عیار از نظر اسمی ۷۵ درصد طلا دارد و با عدد ۷۵۰ شناخته می‌شود.

برای محاسبه مقدار طلای خالص نظری یک قطعه نیز باید وزن خود فلز را در نسبت خلوص آن ضرب کنید؛ وزن جعبه و بسته‌بندی وارد محاسبه نمی‌شود. در ادامه جدول تبدیل، فرمول و مثال ۱۰۰ سوتی را می‌بینید.

عیار و خلوص چه تفاوتی دارند؟

اگر قطعه‌ای ۱۸ عیار باشد، یعنی از هر ۲۴ سهم وزن آلیاژ، ۱۸ سهم آن طلاست. بنابراین:

درصد طلای اسمی = عیار ÷ ۲۴ × ۱۰۰

برای ۱۸ عیار: ۱۸ ÷ ۲۴ × ۱۰۰ = ۷۵٪. در بیان «در هزار» همین مقدار برابر ۷۵۰ است: ۷۵۰ سهم طلا از ۱۰۰۰ سهم آلیاژ. باقی وزن می‌تواند از فلزهای دیگر تشکیل شده باشد و ترکیب دقیق را فقط از عدد عیار نمی‌توان فهمید. انجمن بازار شمش لندن این شیوه بیان خلوص را بر پایه وزن توضیح می‌دهد.

عیار طلا که با K هم نوشته می‌شود، معیار خلوص است. آن را با «قیراط» به‌عنوان واحد وزن سنگ‌های قیمتی اشتباه نگیرید؛ یکسان‌بودن نام فارسی به معنای یکسان‌بودن کاربرد آن‌ها نیست.

خلوص در هزار = عیار ÷ ۲۴ × ۱۰۰۰

این رابطه برای تبدیل ریاضی است. در عمل عدد حک‌شده یا درج‌شده در برگه مشخصات ممکن است عدد استاندارد یا عدد سنجش‌شده همان محصول باشد؛ عدد قراردادی را جای نتیجه آزمایش آن قطعه نگذارید.

جدول عیارهای رایج و نسبت طلای خالص

عیار اسمیسهم طلا از کل وزنخلوص معادل در هزارطلای خالص نظری در یک گرم آلیاژ
۱۸ عیار۷۵٪۷۵۰۰٫۷۵ گرم
۲۱ عیار۸۷٫۵٪۸۷۵۰٫۸۷۵ گرم
۲۱٫۶ عیار۹۰٪۹۰۰۰٫۹۰ گرم
۲۲ عیارحدود ۹۱٫۶۷٪حدود ۹۱۶٫۷حدود ۰٫۹۱۶۷ گرم
۲۴ عیار در مقیاس نظری۱۰۰٪۱۰۰۰۱ گرم در حالت کاملاً خالص نظری

سطر ۲۴ عیار حد ریاضی مقیاس را نشان می‌دهد، نه اینکه هر شمش تجاری دقیقاً ۱۰۰ درصد طلا باشد. روی شمش‌های با خلوص بالا ممکن است ۹۹۵، ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ درج شده باشد. این اعداد به‌ترتیب ۹۹٫۵، ۹۹٫۹ و ۹۹٫۹۹ درصد طلای خالص را نشان می‌دهند و نباید به جای هم استفاده شوند. جدول تبدیل LBMA نیز این خلوص‌ها را جداگانه ثبت می‌کند.

«خلوص ۹۹۵» یعنی چه؟

۹۹۵ یعنی در هر ۱۰۰۰ واحد وزن فلز، ۹۹۵ واحد آن طلاست. سهم طلای خالص برابر ۹۹۵ ÷ ۱۰۰۰ = ۰٫۹۹۵، یعنی ۹۹٫۵ درصد است. اگر همین نسبت را فقط برای مقایسه به مقیاس ۲۴ تبدیل کنیم، ۰٫۹۹۵ × ۲۴ = ۲۳٫۸۸ عیار می‌شود. در گفتار بازار ممکن است چنین شمشی را در گروه «طلای ۲۴ عیار» بیاورند، اما مقدار خلوص دقیق آن همچنان ۹۹۵ است، نه ۱۰۰۰.

وزن طلای خالص را چگونه محاسبه کنیم؟

وقتی وزن و خلوص در هزار را دارید:

وزن طلای خالص نظری = وزن فلز × خلوص در هزار ÷ ۱۰۰۰

اگر تنها عیار را می‌دانید:

وزن طلای خالص نظری = وزن فلز × عیار ÷ ۲۴

مثال اول: یک گرم طلای ۱۸ عیار از نظر نظری ۱ × ۱۸ ÷ ۲۴ = ۰٫۷۵ گرم طلای خالص دارد. این محاسبه قیمت یک گرم محصول را به دست نمی‌دهد؛ قیمت‌گذاری موضوع جداگانه‌ای است.

مثال دوم: ۱۰۰ سوت برابر ۰٫۱ گرم است، چون هر ۱۰۰۰ سوت یک گرم است. اگر فلز ۱۰۰ سوتی واقعاً خلوص ۹۹۵ داشته باشد، مقدار نظری طلای خالص آن ۰٫۱ × ۹۹۵ ÷ ۱۰۰۰ = ۰٫۰۹۹۵ گرم است. این مثال بر پایه وزن و خلوص مفروض است؛ مشخصات هر کالای مشخص باید با سند همان کالا تطبیق داده شود.

اشتباه رایج: ۱۰۰ سوت، وزن خود قطعه فلزی است؛ «۹۹۵» وزن آن نیست. همچنین وزن بسته، کارت و قاب را نباید با وزن طلای داخل آن جمع کرد.

اگر مقدار معینی طلای خالص بخواهیم چه؟

فرمول را می‌توان برعکس کرد: وزن نظری آلیاژ = وزن طلای خالص موردنظر ÷ نسبت خلوص. مثلاً برای داشتن ۰٫۷۵ گرم طلای خالص در آلیاژ ۱۸ عیارِ ۷۵۰، وزن نظری کل فلز ۰٫۷۵ ÷ ۰٫۷۵ = ۱ گرم خواهد بود. این فقط محاسبه وزن است؛ هنگام ساخت یا تغییر عیار واقعی، پرت، ترکیب فلزها و نتیجه آزمون خلوص هم مطرح می‌شود و ساخت آلیاژ را نمی‌توان صرفاً با یک تقسیم روی کاغذ تأیید کرد.

عدد روی بسته را چگونه هنگام خرید بررسی کنیم؟

  1. وزن فلز: بر حسب گرم یا سوت؛ روشن باشد وزن مربوط به خود طلاست یا کل بسته.
  2. عیار یا خلوص دقیق: «۱۸ عیار/۷۵۰» یا عددی مانند «۹۹۵». عنوان کلی «۲۴ عیار» به‌تنهایی جای عدد خلوص محصول را نمی‌گیرد.
  3. نام تولیدکننده و مشخصات کالا: نام روی صفحه فروش، تصویر، بسته و فاکتور باید با هم سازگار باشند.
  4. مدارک و مبلغ نهایی: مشخصات محصول و شرایط فروش را در فاکتور و صفحه همان کالا کنترل کنید. بالاتربودن خلوص به‌تنهایی به معنای مناسب‌تربودن خرید یا پایین‌تربودن مبلغ نهایی نیست.

در جت‌گلد می‌توانید مشخصات محصولات طلای ۱۸ عیار و محصولات طلای ۲۴ عیار را در صفحاتشان بررسی کنید. این مقاله فقط به خواندن و محاسبه خلوص می‌پردازد و جای راهنمای انتخاب محصول یا بررسی تخصصی اصالت را نمی‌گیرد.

پرسش‌های متداول درباره عیار طلا

طلای ۷۵۰ یعنی چه؟

یعنی سهم طلای قطعه، بر اساس خلوص اعلام‌شده، ۷۵۰ قسمت از ۱۰۰۰ قسمت وزن فلز یا ۷۵ درصد است. معادل ریاضی آن ۱۸ عیار است. خود عدد درج‌شده به‌تنهایی سند قطعی اصالت یک کالای خاص نیست.

آیا ۹۹۵ همان طلای ۲۴ عیار است؟

در نام‌گذاری رایج ممکن است آن را در گروه طلای نزدیک به ۲۴ عیار قرار دهند، اما ۹۹۵ به‌طور دقیق یعنی ۹۹٫۵ درصد و با خلوص ۹۹۹، ۹۹۹٫۹ یا ۱۰۰۰ یکسان نیست. برای محاسبه مقدار طلای خالص همان عدد دقیق را به کار ببرید.

۱۰۰ سوت چند گرم است؟

۰٫۱ گرم. برای تبدیل سوت به گرم، عدد سوت را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید؛ ۵۰۰ سوت نیز ۰٫۵ گرم است.

آیا خلوص بالاتر همیشه انتخاب بهتری است؟

خیر. «بهتر» به هدف استفاده، ویژگی قطعه، شرایط فروش و مبلغ نهایی بستگی دارد. عیار به شما سهم طلای فلز را می‌گوید؛ اما درباره قیمت، اصالت یا مناسب‌بودن محصول برای نیاز شما به‌تنهایی حکم نمی‌دهد.

گام بعد: مشخصات هر محصول را از نظر وزن فلز، خلوص و مبلغ نهایی با محصول دیگر مقایسه کنید و برای تصمیم درباره خود کالا به صفحه همان محصول بروید.

دسته‌بندی وبلاگ
اشتراک گذاری
مطالب مرتبط

یک دیدگاه در “عیار طلا و خلوص آن چگونه محاسبه می‌شود؟”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

captcha