روی یک شمش ممکن است «۷۵۰» یا «۹۹۵» ببینید، اما درباره سکه امامی عدد «۹۰۰» را بشنوید. این اعداد به مقدار طلای خالص در هر هزار واحد از وزن قطعه اشاره دارند. عیار ۷۵۰ معادل دقیق طلای ۱۸ عیار است؛ عیار ۹۰۰ معادل ۲۱٫۶ عیار میشود؛ و عیار ۹۹۵ با وجود قرارگرفتن در گروه شمشهای موسوم به ۲۴ عیار، از نظر عددی دقیقاً ۲۴ عیار نیست.
عدد عیار چگونه حساب میشود؟
در شیوه «در هزار»، عدد ۷۵۰ یعنی از هر هزار واحد وزن آلیاژ، ۷۵۰ واحد طلا و بقیه فلزات دیگر است؛ یعنی خلوص ۷۵ درصد. در مقیاس ۲۴ عیار نیز ۲۴ نشاندهنده طلای کاملاً خالص بهصورت نظری است. برای تبدیل، عدد در هزار را بر ۱۰۰۰ تقسیم و در ۲۴ ضرب کنید: عیار در مقیاس ۲۴ = عدد خلوص در هزار × ۲۴ ÷ ۱۰۰۰. این دو شیوه بیان خلوص را شورای جهانی طلا نیز توضیح داده است.
| عدد درجشده | درصد طلای خالص | معادل دقیق در مقیاس ۲۴ | نمونه آشنا |
|---|---|---|---|
| ۷۵۰ | ۷۵٪ | ۱۸ عیار | بسیاری از مصنوعات و برخی شمشها و سکههای پارسیان |
| ۹۰۰ | ۹۰٪ | ۲۱٫۶ عیار | سکه امامی و سکه بهار آزادی |
| ۹۹۵ | ۹۹٫۵٪ | ۲۳٫۸۸ عیار؛ در بازار در گروه ۲۴ عیار | برخی شمشهای طلا مانند مدلهایی از اپال و ایرانشمش |
برای مثال، یک قطعه ۱۰ گرمی با عیار ۷۵۰ حدود ۷٫۵ گرم طلای خالص دارد؛ یک قطعه ۱۰ گرمی با عیار ۹۰۰ حدود ۹ گرم؛ و یک قطعه ۱۰ گرمی با عیار ۹۹۵ حدود ۹٫۹۵ گرم. این محاسبه فقط مقدار طلای خالص را نشان میدهد، نه قیمت نهایی خرید یا فروش؛ هزینه ساخت، کارمزد و شرایط بازار هم اثر دارند.
طلای ۷۵۰: همان ۱۸ عیار
بسیاری از مصنوعات طلای رایج ایران، مانند گوشواره، گردنبند و دستبند، با عیار ۱۸ یا خلوص ۷۵۰ ساخته میشوند؛ البته نباید عیار هر مصنوع را فقط از روی نوع آن حدس زد. در بین کالاهای وزندار نیز مدلهایی از شمش ونوس و شمش وتوس، و سکههای پارسیان ۱۸ عیار نمونهاند. عدد ۷۵۰ بهتنهایی نمیگوید قطعه چند گرم است یا چقدر کارمزد دارد؛ این اطلاعات را جداگانه در مشخصات و فاکتور بخوانید.
طلای ۹۰۰: عیار سکههای رایج بانکی
عیار ۹۰۰ یعنی ۹۰ درصد قطعه طلاست. حاصل تبدیل آن ۹۰۰ × ۲۴ ÷ ۱۰۰۰ = ۲۱٫۶ عیار است؛ پس گفتن «۲۱ عیار» فقط یک تقریبِ رو به پایین و گمراهکننده برای مقایسه دقیق است. سکه تمام امامی، تمام بهار آزادی، نیمسکه و ربعسکه ضرب بانک مرکزی نمونههای شناختهشده این گروهاند. این عیار درباره سکههای طلای پهلوی، از جمله برخی سکههای پنج پهلوی، نیز در منابع سکهشناسی ثبت شده است؛ بااینحال اصالت و مشخصات هر قطعه تاریخی باید مستقل بررسی شود.
سکه پارسیان را با سکه بانکی اشتباه نگیرید: نام «سکه» در هر دو به کار میرود، ولی نوع کالا و عیار میتواند متفاوت باشد. همچنین عیار ۹۰۰ به معنای قیمت بالاتر یا پایینترِ قطعی نسبت به یک شمش ۷۵۰ نیست؛ وزن و شرایط معامله هم اهمیت دارند.
طلای ۹۹۵: شمشهای نزدیک به خلوص کامل
شمش ۹۹۵ از هر هزار واحد وزن، ۹۹۵ واحد طلا دارد. در گفتار بازار ممکن است آن را «شمش ۲۴ عیار» بنامند، اما معادل محاسباتیاش ۲۳٫۸۸ عیار است. مدلهایی از شمش اپال و شمشهای ایرانشمش با طرح سیمرغ نمونههای ایرانی این خلوصاند؛ عیار دقیق را باید از مشخصات همان مدل خواند. در بین شمشهای خارجی، برای مثال شمش یکاونسی PAMP Suisse با خلوص ۹۹۹٫۹ معرفی شده است، نه ۹۹۵. بنابراین «سوئیسی» یا «۲۴ عیار» را جایگزین عدد خلوصِ محصول نکنید.
برای مقایسه دو محصول، فقط به عدد عیار نگاه نکنید
اگر دو قطعه وزن یکسان داشته باشند، عیار بالاتر به معنی طلای خالص بیشتر در همان وزن است؛ اما بهتنهایی خرید بهتر یا بازده بیشتر را ثابت نمیکند. ابتدا وزن × عدد خلوص ÷ ۱۰۰۰ را برای محاسبه مقدار طلای خالص به کار ببرید. سپس قیمت نهایی، کارمزد یا اجرت، اصالت، بستهبندی و شرایط فروش مجدد را بررسی کنید. برای مقایسه کاربرد گزینهها در وزنهای مختلف، راهنمای خرید طلا برای سرمایهگذاری را هم ببینید.
پرسشهای متداول
طلای ۹۰۰ چند عیار است؟
عیار ۹۰۰ یعنی ۹۰ درصد وزن قطعه طلاست. در مقیاس ۲۴ عیار، مقدار دقیق آن ۲۱٫۶ عیار است؛ بنابراین ۲۱ عیار دقیق نیست.
آیا عیار ۹۹۵ همان طلای ۲۴ عیار است؟
در نامگذاری رایج، شمش ۹۹۵ را در گروه طلای ۲۴ عیار قرار میدهند؛ اما خلوص دقیق آن ۹۹٫۵ درصد و تبدیل ریاضیاش ۲۳٫۸۸ عیار است. آن را با شمش ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ یکسان ندانید.
آیا سکه پارسیان همان عیار سکه امامی را دارد؟
خیر. سکه پارسیان معمولاً در گروه مصنوعات ۱۸ عیار با عدد ۷۵۰ عرضه میشود؛ سکه امامی ضرب بانک مرکزی عیار ۹۰۰ دارد. عیار درجشده بر محصول و فاکتور همان قطعه را بررسی کنید.
جتگلد | خرید آنلاین شمش طلا | جتگلد | خرید آنلاین شمش طلا







